مطلع الفجر15:35 - 1394/10/19
ابراهیمیان در نشست خبری:

داوطلبان رد یا تأیید صلاحیت شده در هیأت‌های اجرایی وارد مرحله نظارتی می‌شوند/با خبرگان همانند دعواهای سیاسی مواجه نشویم

مطلع الفجر:سخنگوی شورای نگهبان با بیان اینکه داوطلبان رد یا تأیید صلاحیت شده در هیأت‌های اجرایی وارد مرحله نظارتی می‌شوند، گفت: با مساله خبرگان همانند دعواهای پیش پا افتاده سیاسی مواجه نشویم.

 به گزارش مطلع الفجر ،نجات الله ابراهیمیان سخنگوی شورای نگهبان صبح امروز شنبه 19 دی ماه در نشست خبری خود با خبرنگاران و اصحاب رسانه با محکوم کردن اعدام شیخ نمر رهبر شیعیان عربستان گفت: این اقدام عملی خلاف اخلاق، حقوق و قوانین بین المللی است.

 

وی در ادامه با ارائه گزارشی از مصوبات شورای نگهبان در هفته‌های اخیر اظهار داشت: امروز آخرین مهلت شکایت داوطلبان رد صلاحیت شده برای کاندیداتوری در انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی است و از فردا به مدت 7 روز هیات‌های نظارت استان‌ها با کسب نظر از هیات مرکزی نظارت رسیدگی به اعتراضات را در این زمینه آغاز می‌کنند.

 

وی افزود: هیات‌های نظارت در قالب بررسی‌های استانی و هیات مرکزی درباره تائید صلاحیت شده‌ها نیز اظهار نظر می‌کنند.

 

ابراهیمیان درباره شیوه بررسی صلاحیت‌ها توسط هیات نظارت گفت: شورای نگهبان از طریق رای گیری 5 نفر عضو هیات مرکزی نظارت را انتخاب کرده که طبق قانون ویژگی‌های‌ آنان مسلمان بودن، مطلع بودن و مورد اعتماد بودن است که آنها نیز هیات‌های نظارت استانی را انتخاب کرده‌اند.

 

وی به کسب بخشی از اطلاعات درباره داوطلبان کاندیداتوری انتخابات مجلس شورای اسلامی از طریق استعلامات منابع چهارگانه و تحقیقات در محل اشاره کرد و بیان داشت: روشن است که استعلامات چهارگانه پاسخگوی تمام شرایط مقرر در قانون انتخابات نبوده و شروطی وجود دارد که برای احراز آنها چاره‌ای جز تمسک به اطلاعات مطلعین وجود ندارد. از این رو از اطلاعاتی که پیشتر جمع آوری شده به ویژه درباره سابقه فعالیت سیاسی داوطلبان در هیات نظارت جهت تائید و یا رد صلاحیت استفاده می‌شود.

 

سخنگوی شورای نگهبان از ثبت نام 8 هزار داوطلب بدون هرگونه سابقه داوطلبی در ادوار پیشین مجلس سخن گفت و خاطرنشان کرد: درصد قابل توجهی از ثبت نام کنندگان در مرحله بررسی هیات های اجرایی صلاحیتشان تائید شده است که پس از آن به مرحله کنترل و ارزیابی نظارت راه می‌یابند.

 

وی با یادآوری اینکه به موجب قانون هم رد صلاحیت شده‌ها و تائید صلاحیت‌ شده‌ها وارد مرحله نظارتی خواهند شد تصریح کرد: قانون انتخابات و ماده مصوب مجمع تشخیص مصلحت مقرر کردند که داوطلبانی که از سوی هیات‌های اجرایی تائید صلاحیت شده‌اند نیز باید در هیات نظارت موضوع اظهار نظر قرار گیرند از این رو شبکه نظارتی مکلف است وارد مرحله اظهارنظر بشود.

 

ابراهیمیان با طرح احتمال تفاوت نتایج بررسی صلاحیت‌های هیات‌های اجرایی و نظارت گفت: بررسی شبکه نظارت نشان می‌دهد که آیا در تائید صلاحیت داوطلبان کاندیداتوری انتخابات مجلس عجله به خرج داده شده یا نه و یا اینکه اطلاعات به طور کامل جمع آوری شده بود یا نه که تجربه نشان می‌دهد این ارزیابی‌ها می‌تواند به نتایج متفاوت منجر شود.

 

وی با ذکر مثالی درباره محکومیت‌های ذیل تخلفات اداری و نحوه تاثیر آنها در تائید صلاحیت داوطلبان اظهار داشت: اگر کسی چند بار محکومیت یافته و سوء شهرت دارد هیات نظارت ماموریت دارد بی طرفانه پرونده وی را بررسی کرده و اعلام کند که صلاحیت او محرز است یا نه و این تکلیفی است که برعهده شبکه نظارتی در انتخابات است.

 

ابراهیمیان گفت: ما باید براساس مقدورات زمانی درباره صلاحیت داوطلبان اظهارنظر کنیم و اینکه اساسا چرا باید صلاحیت داوطلبان کاندیداتوری در انتخابات مجلس تائید شود به این علت است که قانون می‌گوید و ما موظف به اجرای قانون هستیم. البته بخش مهمی از ثبت نام کنندگان نیز فاقد سابقه فعالیت سیاسی و داوطلبی در انتخابات هستند که منطقی نیست به صلاحیت آنان قطع داشته باشیم.

 

سخنگوی شورای نگهبان تصریح کرد: اگر در فرصتی که باید میان داوطلبان جهت احراز صلاحیت آنها تقسیم شود این صلاحیت احراز نشود اعلام می‌کنیم که برای شورا صلاحیت این داوطلبان احراز نشده است که با اعلام فقدان صلاحیت آنها متفاوت است و پیامش این است که سیستم اجرا و نظارت موفق به احراز صلاحیت آنان نشده و فرصت برایشان هست که در آینده با انجام فعالیت‌های سیاسی صلاحیت خود را نشان دهند و این تفاوت می‌کند با کسی که سابقه محکومیت داشته و آثار متفاوتی با هم دارند.

 

وی به اعطای حق در قانون به داوطلبان جهت توضیحات و دفاعیات در اولین فرصت نسبت به رد صلاحیتشان اشاره کرد.

 

ابراهیمیان در ادامه نشست خبری خود با خبرنگاران به موضوع مجلس خبرگان اشاره کرد و گفت: شان و احترام افراد چه داوطلبان مجلس خبرگان و چه داوطلبان مجلس شورای اسلامی به لباس و جایگاه آنان بستگی ندارد. اما در عرصه انتخابات خبرگان با نهاد روحانیت، دین و اعتقادات مردم سروکار داریم بنابراین باید یک مجموعه اصول و رفتارهای حرفه‌ای ما حاکم باشد.

 

سخنگوی شورای نگهبان با یادآوری اینکه عمده ثبت نام کنندگان در زمره علما و فضلا بوده و جایگاه بالای اجتماعی دارند، تاکید کرد: اینکه شورای نگهبان اعلام کند صلاحیت بعضی داوطلبان کاندیداتوری در انتخابات خبرگان احراز شد یا نشد نه چیزی به آنان اضافه و نه چیزی از آنان کم می‌کند زیرا این جایگاه برای نسل‌های آینده مهم است و ممکن است بعضی از این داوطلبان در آینده جزو مراجع و یا فقهای شورای نگهبان شوند.

 

وی از لزوم رعایت شان داوطلبان کاندیداتوری در انتخابات خبرگان در رسانه‌ها سخن گفت و افزود: نباید شان انها ذیل تیترهای هیجانی مخدوش شود که به عنوان مثال اول یک حجت الاسلام پیش از نام آنان بیاوریم بعد «آقا» بگوییم و بعد صرفا اسم داوطلب را ذکر کنیم؛ این طرفداری از داوطلبان نیست.

 

ابراهیمیان گفت: در مقابل کسی که می‌خواهد از داوطلبی انتقاد کند باید آداب را رعایت کرده و شان و جایگاه او را لحاظ کند. از این رو نباید با مسئله خبرگان همانند دعواهای سیاسی معمولی برخورد شود و می‌بایست متین و با رعایت ادب در این مقوله وارد شد تا تبدیل به دعوای پیش و پا افتاده سیاسی نشود.

 

سخنگوی شورای نگهبان اجتهاد لازم برای تائید صلاحیت در انتخابات مجلس خبرگان را به معنای «تجزی» برشمرد و اظهار داشت: این یعنی داوطلب انتخابات مجلس خبرگان قدرت استنباط برخی از مسائل را دارد و می‌تواند درباره رهبری واجد شرایط اظهارنظر کند که با اجتهاد یک مرجع صاحب فتوا تفاوت دارد. لذا تیترهایی همانند «کنکور مجتهدین» تصویر صحیحی از این موضوع ارائه نمی‌دهد.

 

وی با استناد به تبصره یک ماده سه قانون انتخابات خبرگان رهبری مرجع تشخیص شرایط فوق برای داوطلبان کاندیداتوری برای انتخابات این مجلس را فقهای شورای نگهبان ذکر کرد و افزود: ترتیباتی که برای تشخیص این شرایط تعیین می‌گردد موضوع قانون و یا آیین نامه نیز چون ملاک ، ارزیابی و یقین فقهاست ممکن است در هر دوره‌ای شیوه‌هایی برای احراز صلاحیت علمی داوطلبان پیش بینی کنند.

 

ابراهیمیان ادامه داد: امسال از شهریور شرکت در آزمون علمی یکی از این شیوه‌ها بود و همان طور که عرض کردم که قانون مرجع نهایی تشخیص صلاحیت داوطلبان را برعهده فقها گذاشته است این فقها در استفاده از این ابراز آزاد هستند.

 

سخنگوی شورای نگهبان با یادآور صدور اطلاعیه شورای نگهبان پیش از برگزاری آزمون گفت: شورا اعلام کرد که قصد دارد از آزمون برای تعیین صلاحیت همه داوطلبان استفاده کند که به جز چند گروه کلیه ثبت نام کنندگان باید در آن شرکت کرده که این به منزله دعوت از آنان بود.

 

سخنگوی شورای نگهبان در بخش دیگری از سخنانش تاکید کرد: فقهای شورای نگهبان در جلسات اخیر شورا اعلام کردند که قصد محدود کردن اختیاراتشان در جریان تائید صلاحیت داوطلبان خبرگان رهبری را به طور مطلق ندارند اما اگر کاندیدایی در آزمون علمی شرکت نکرده باشد به معنای انصراف از کاندیداتوری نیست.

 

وی گفت: انصراف از کاندیداتوری باید کتبا و با تقدیم آن به وزارت کشور انجام شود. اما پرونده تک تک داوطلبان انتخابات خبرگان رهبری موضوع بررسی فقهای شورای نگهبان خواهد بود، ممکن است در این اظهارنظرها براساس اختیاراتی که قانون به فقهای شورای نگهبان داده اجتهاد داوطلبی برای فقها احراز شود حتی اگر آن فرد در آزمون علمی شرکت نکرده باشد اما اگر این میزان از حد علمی را نداشته باشد که فقها بتوانند بدون نیاز به شرکت وی در آزمون علمی، اجتهاد آن فرد را تائید کنند، عدم شرکت داوطلب در آزمون، ابزار احراز اجتهاد را از فقها سلب می‌کند، اما پرونده همه داوطلبان باید تک به تک در جلسات فقهای شورای نگهبان مطرح و بررسی شود، در تبصره 4 ماده 16 آیین نامه خبرگان رهبری امده که احراز صلاحیت داوطلبان به وسیله فقهای شورای نگهبان مانع نظارت استصوابی و عام شورای نگهبان نیست.

 

سخنگوی شورای نگهبان در ادامه تصریح کرد: فقهای شورای نگهبان در زمان ارزیابی شرایط داوطلبان خبرگان رهبری مانند ارزیابی شرایط داوطلبان مجلس توسط هیات‌های اجرایی هستند. اینکه شورای نگهبان دخالتی بر نظارت و اجرای انتخابات ندارد، آشکارا حرف غلطی است، شورای نگهبان در همه مراحل اجرای انتخابات نظارت می‌کند.

 

وی با بیان اینکه نباید شبیه سازی دعواهای سیاسی انتخابات مجلس در مورد خبرگان رهبری رخ دهد گفت: عده‌ای اصرار دارند همه چیز را زمینی کنند و جنبه‌های معنوی را از بین ببرند، یک عالم بزرگوار ممکن است تاثیرگذاری‌اش در خارج از خبرگان رهبری بیشتر از حضور در این مجلس باشد، شان و جایگاه علما در هدایت و تقویت بنیه‌های نظام باید محترم شمرده شود.

 

ابراهیمیان در پاسخ به سوالی درباره اظهارات اعضای شورای نگهبان اعم از فقها و حقوقدانان درباره داوطلبان خبرگان رهبری گفت: از ابتدا گفته‌ایم که قانون ارزیابی صلاحیت داوطلبان خبرگان رهبری را برعهده فقهای شورای نگهبان گذاشته است اگر ترتیباتی اعلام می‌شود، اختیارات کلی فقهای شورا را از بین نمی‌برد، پیش از این برخی فقهای شورای نگهبان گفته بودند که ممکن است داوطلبی در آزمون علمی شرکت نکند اما اجتهاد و شرط علمی ان داوطلب کاملا محرز شود ولی این استثنا در اطلاعیه شورای نگهبان مطرح نشد، کسی که صلاحیتش خود به خود محرز است و اقتدار علمی آن داوطلب آن قدر زیاد است که دارای شرط علمی است، اجتهاد وی اثبات می‌شود ولی اطلاعیه فقهای شورای نگهبان ناسخ قانون نیست اگر قانون را کنار این اطلاعیه قرار دهیم تعارض ظاهری از بین نمی‌رود و در  مجموع تعارضی بین اطلاعیه شورا و قانون وجود ندارد.

 

سخنگوی شورای نگهبان در بخش دیگری از سخنانش در پاسخ به سوالی درباره نحوه دعوت از داوطلبان خبرگان رهبری گفت: اگر دعوتنامه فردی برای کاندیداها می فرستادیم مسائل زیادی پیش می‌آمد و مطرح می‌شد که این مسائل و مشکلات در قانون حل و فصل نشده است به عنوان مثال وقتی احضاریه‌ای از سوی دادگاه برای فردی فرستاده می‌شود، ممکن است این احضاریه به دست خود فرد برسد یا شخص دیگری آن را تحویل بگیرد، ممکن است بگوید مسافرت بودم یا مامور پست اشتباها احضاریه را جای دیگری تحویل داده است، همه این شرایط اگر دعوتنامه فردی برای داوطلبان خبرگان رهبری ارسال می‌کردیم، امکان داشت پیش آید اما زمانی که به صورت عمومی از رسانه ملی و سایر خبرگزاری ها و سایت‌ها دعوت برای شرکت در آزمون علمی اعلام می‌شود، همه این شائبه‌ها از بین می‌رود.

 

ابراهیمیان ادامه داد: شورای نگهبان برای محکم کاری و اطمینان خاطر بیشتر، غیر از اطلاعیه رسمی فقها به شماره تلفن‌هایی که در پرونده داوطلبان بود، پیامک هم ارسال کرد. اما این پیامک دعوتنامه نبود بلکه دعوتنامه رسمی شورا همان اطلاعیه شورای نگهبان بود ولی استثنای مطرح شده در این اطلاعیه قید نشده بود چون قانون این اختیار را به فقهای شورای نگهبان داده و آقایان دیگر آن قید را در اطلاعیه مطرح نکردند.

 

سخنگوی شورای نگهبان بر همین اساس در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا 8 نفر از بانوانی که در انتخابات خبرگان ثبت نام کردند حق حضور در این انتخابات را دارند توضیح داد: شورای نگهبان باید تک تک درباره صلاحیت‌ها تصمیم گیری کند ولی برداشت من از رفتار فقهای شورای نگهبان این است که وقتی آنان خانم‌ها را هم به آزمون علمی دعوت کردند یعنی امکان احراز سایر شرایط هم وجود دارد و آنان می‌توانند این مسیر را طی کنند، یعنی این امکان به طور ضمنی پذیرفته شده است.

 

وی در پاسخ به سوالی درباره اظهارات آیت الله مومن مبنی بر امکان احراز شرط علمی برخی داوطلبانی که در آزمون علمی شرکت نکردند، گفت: آیت الله مومن برداشت خودشان را از قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری که در تبصره ماده 3 آمده گفته‌اند، احراز شرط علمی و اجتهاد داوطلبان برعهده فقهای شورای نگهبان است ولی در جلسه اخیر شورای نگهبان برخی دیگر از آقایان فقها این موضوع را تکرار کردند. چون آیین نامه‌ای نگفته که برای احراز شرط علمی آزمون برگزار شود، ممکن است فقهای شورای نگهبان در دوره بعد انتخابات شیوه دیگری را برای احراز شرط علمی در نظر بگیرند، همه این موارد در اختیار فقهای شورای نگهبان است.

 

وی گفت: در حال حاضر آزمون جدیدی برای داوطلبان خبرگان رهبری پیش بینی نشده است، اطلاعیه شورای نگهبان می‌گوید عده‌ای از داوطلبان که جزو آن سه گروه نبودند باید در آزمون علمی شرکت کنند، این موضوع را قانون نمی‌گوید بلکه فقهای شورای نگهبان که این اختیار را دارند، آزمون علمی را تعیین کردند.

 

ابراهیمیان در ادامه سخنانش درباره فرصت رسیدگی به صلاحیت داوطلبان انتخابات گفت: فرصت شورای نگهبان محدود است اما این به ان معنا نیست که ما بررسی نمی‌کنیم وقتی فرصت کم است تحقیقات در حد وسع و امکانی که وقت اجازه دهد انجام می‌شود، وقت رسیدگی به اعتراضات فرصت نامحدودی نیست و محدودیت دارد نگرانی از این حیث است که افرادی وارد عرصه انتخابات شدند در حالی که هیچ سابقه قابل ارائه‌ای برای شناختن آنان وجود ندارد،‌ وقتی دلایل کافی برای ارائه به هیات‌های ناظر یا اجرایی وجود نداشته باشد، امکان احراز صلاحیت کاندیداها وجود نخواهد داشت.

 

وی اضافه کرد ما از تمام فرصت برای رسیدگی به اعتراضات و صلاحیت‌ها استفاده می‌کنیم، کارشناسان ما همین الان به طور شبانه روزی در حال جمع آوری اطلاعات برای کمک به اظهارنظر درباره صلاحیت کاندیداها هستند، این ایام تعطیلی شبانه هم نداریم و همکاران ما به طور مداوم فعالیت می‌کنند.

 

سخنگوی شورای نگهبان در ادامه در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه بعضی از فرمانداری‌ها میگویند داوطلبان رد صلاحیت شده باید به هیات‌های نظارت اعتراض کنند اما حاضر نیستند دلیل رد صلاحیت‌ها را به افراد بگویند، گفت: هیات‌های اجرایی می‌توانند بدون توجه به پاسخ به استعلامات از مراجع چهارگانه اظهار نظر کنند. چرا که دایره اطلاعات و شرایط بسیار وسیع‌تر است و می‌شود به اطلاعاتی که از معتمدین به دست می‌آید، به رغم عدم وجود مانع در 4 پاسخ استعلام، می‌توانند داوطلبی را رد و یا تائید کنند. شورای نگهبان ناظر بر این اقدامات است و در هر پرونده باید مشخص شود که آیا رد و یا تائید صلاحیت‌ها براساس مستندات روشن انجام شده یا نه.

 

وی با بیان اینکه شورای نگهبان بر همه مراحل اجرای انتخابات نظارت می‌کند،‌ تصریح کرد: هیات‌های اجرایی مستقل هستند و کسی نمی‌تواند به آنها دستور دهد، فرماندار عضوی از هیات‌های اجرایی است و سلسله مراتب اینجا وجود ندارد، هیات‌های اجرایی مانند یک قاضی یا داور، خودشان باید براساس قانون تصمیم گیری کنند، اما کار شورای نگهبان و هیات‌های نظارت، توجه به عدول از قوانین است، اگر داوطلبی بی جهت رد و یا بی جهت تائید شده باشد شورای نگهبان آن را نقض می‌کند و نظر شورای نگهبان در این زمینه نظر نهایی است.

 

وی افزود: طبق قانون در صورتی که صلاحیت داوطلبی رد شود علت رد صلاحیت باید به فرد اعلام شود، محرومیت‌هایی برای عدم اطلاع رسانی وجود دارد مانند مسائل امنیتی یا موضوعات مربوط به آبروی اشخاص اما قاعده کلی این است که باید جهات رد صلاحیت به فرد ابلاغ شود.

 

ابراهیمیان ادامه داد: اگر هیات‌های اجرایی دقیق‌تر کار کنند، کار شورای نگهبان کمتر می‌شود اما اگر دقت آنان کاهش یابد خود به خود کار هیات‌های نظارت افزایش می‌یابد، ابراز امیدواری می‌کنیم تعداد کسانی که صلاحیتشان احراز شود بیشتر شود.

 

سخنگوی شورای نگهبان همچنین گفت: در نوع ثبت نام برخی افراد اخباری به دست ما می‌رسد که متاسفانه در نبود فرهنگ تذهب، عادت ها و فرهنگ‌هایی جا افتاده که کار ما را دچار مشکل می‌کند اینکه داوطلبی یک شبه تصمیم به حضور در عرصه سیاست بگیرد و یا بخواهد شانس خودش را امتحان کند و یا خانوادگی در انتخابات شرکت کنند، فرهنگ و عادت‌های بدی است که موجب افزایش زحمت شورا ی نگهبان می‌شود.

 

وی گفت: امسال یک جناح سیاسی تصمیم گرفت همه طرفدارانش در انتخابات شرکت کنند، ممکن است 4 سال بعد همه جناح‌های سیاسی چنین تصمیمی بگیرند. و تعداد داوطلبان انتخابات مجلس از 12 هزار نفر فعلی به 30 هزار نفر افزایش یابد و لذا امیدواریم مشکلاتی از این قبیل، دولت‌ها را در آینده مجاب کند قوانین را اصلاح کنند.

 

ابراهیمیان گفت: وقتی داوطلبی می‌داند 2 درصد و یا یک درصد رای دارد چرا در انتخابات ثبت نام و هزینه زیادی را به نظام تحمیل می‌کند، متاسفانه برخی داوطلبان سوابق ناامید کننده‌ای دارند اما در انتخابات ثبت نام کردند چرا باید کلا اجازه داده شود این افراد ثبت نام کنند و هزینه به نظام وارد شود.