به گزارش مطلع الفجر ،روایتی از خبرنگار مطلع الفجر، صبحی مهآلود، در دامنههای خاموش و رازآلود گیلانغرب، همراه با دوست عزیز سیروس نظری ـ مردی آشنا به نبض خاک و رازهای نهفته در سینه طبیعت ـ قدم در راهی گذاشتم که نه صرفاً یک مسیر جغرافیایی، بلکه گذرگاهی بود به دل یکی از شگفتیهای خاموش زمین: قارچ دنبلان.
باد، آرام از روی علفهای نورس میگذشت و خاکِ بارانخورده، بوی زندگی میداد.
نظری، با نگاهی که سالها تجربه را در خود انباشته بود، به نقطهای در میان بوتهها اشاره کرد و گفت: اینجا، زیر همین خاکِ بیادعا، گنجی نهفته است که کمتر کسی قدرش را میداند.
با دستانی محتاط، لایهای از خاک کنار رفت و ناگهان، پیکری تیره و گرد، همچون سیبزمینیای اسرارآمیز، رخ نمود: دنبلان؛ قارچی کمیاب، گرانبها و در عین حال فروتن، که نه بر شاخه که در ژرفای خاک میروید.
در این اقلیم معتدل، دنبلانها معمولاً در عمق حدود 20 سانتیمتری خاک، در همزیستی شگفتانگیز با ریشه گیاهان و درختان جنگلی شکل میگیرند؛ رابطهای پیچیده و هوشمندانه که علم نیز هنوز در کشف تمام ابعاد آن درنگ دارد. نظری میگفت: این قارچ را نمیشود به سادگی کاشت؛ طبیعت خودش باید بخواهد.
در ادامه مسیر، به لکههایی از زمین رسیدیم که به گفته او، در سالهای پرباران، میزبان گونههای متنوعی از دنبلان میشوند؛ از سفید و خاکستری گرفته تا قرمز تیره و حتی بنفش.
اما در میان همه این رنگها، نوع سیاه، به تعبیر کارشناسان، لذیذترین و البته گرانترین است؛ همان که در بازارهای جهانی گاه با قیمتهایی نجومی معامله میشود.
در میانه این گزارش میدانی، پای صحبت یک کارشناس تغذیه نیز نشستیم؛ زنی که با دقت علمی، این "گنج زیرزمینی" را چنین توصیف کرد:
قارچ دنبلان، منبعی کمنظیر از مواد مغذی است. بیش از ۱۵ نوع پروتئین در آن شناسایی شده و سرشار از ویتامینها و ترکیبات فعال زیستی است.
یکی از مهمترین ویژگیهای آن، تأثیر قابل توجه در کاهش قند خون است؛ بهویژه برای بیماران مبتلا به دیابت میتواند نقش مکملی ارزشمند ایفا کند.
او ادامه داد: دنبلان نهتنها در رژیم غذایی، بلکه در صنایع غذایی، داروسازی و تولید سسها و روغنهای معطر نیز کاربرد گستردهای دارد؛ این قارچ، پلی میان تغذیه و درمان است.
بازگشت ما از دل مراتع، با نگاهی دیگر به طبیعت همراه بود.
.jpg)
در این سرزمین، که گاه فقر اقتصادی بر چهرهاش سایه میاندازد، دنبلان میتواند به فرصتی برای معیشت پایدار بدل شود؛ بیآنکه طبیعت را بیازارد.
برداشت آن، اگر اصولی باشد، نهتنها به زمین آسیبی نمیزند، بلکه به اقتصاد بومی نیز جانی تازه میبخشد.
و شاید راز دنبلان، نه فقط در ارزش غذایی یا قیمت گزافش، بلکه در همین سادگی و فروتنی نهفته باشد؛ گنجی که زیر پاهایمان است، اما تنها آنان که "دیدن" را آموختهاند، آن را مییابند.
*به قلم مجتبی جنگلی نیا