به گزارش خبرنگار مطلع الفجر؛ ایران در حالی شش ماهه دوم سال را طی میکند که بوی کسری بودجه به مشام میرسد اما معاون برنامه ریزی رییس جمهور تاکید کرده که ارایه لایحه به مجلس برای جبران کسری بودجه خبری نیست و با انضباط مالی میتوان سال جاری به انتها رساند.
نوبخت و تیم اقتصادی دولت به خوبی میداند که جبران کسری بودجه سال۹۳ آنچه را که تحت عنوان بودجه انقباضی و کاهش نرخ تورم است را بر هم خواهد ریخت.
در حال حاضر ایران یک میلیون بشکه نفت خام و همچنین حدود ۱۰۰ هزار بشکه گاز مایع به بازارهای آسیایی و شرق آسیا صادر میکند.
مطابق این میزان صادرات، روزانه ۱۵ میلیون دلار،منابع کمتری وارد کشور می شود و به طور حتم بدون برنامه ریزی جامع، این امر منابع و مصارف را بر هم خواهد ریخت.
بدون شک نخستین واکنش مسوولان امر برای جبران این کسری، کاهش برنامه های عمرانی است که توسعه کشور را تحت الشعاع قرار خواهد داد.
کاهش سهم صندوق توسعه ملی، زیان بعدی است که از کاهش قیمت نفت حاصل می شود.
دومین گام تغییر نظام بودجه ریزی، تخمین نرخ دقیق نفت برای بودجه۹۴و توجه به اقتصاد مقاومتی در بودجه سال آینده برای کاهش وابستگی به نفت است.
*۱۵دلارکاهش برای هر بشکهحباب قیمت نفت این روزها ترکیده است.بسیاری از کارشناسان و حتی مسوولان وزارت نفت معتقدند که ۱۰۰دلار قیمت نفت نبوده و آمریکا بنا بر دلایلی از نرخ بالای قیمت نفت در سال جاری میلادی حمایت کرده است.
این مساله با دخالت عربستان برای کاهش قیمت نفت همراهی شده است و با افزایش ارایه نفت به بازار، کاهش قیمت نفت رقم خورده که نه تنها سبد نفتی اوپک که نفت برنت و نفت آمریکا نیز دچار کاهش فاحش قیمت حداقل ۱۵دلاری شده است.
به نظر میرسد قیمت حدود۸۰دلار برای هر بشکه به نوعی کف قیمت بوده و نباید انتظار افزایش قیمت را به این زودی داشت.
شاید همین مساله است که باعث شده تا وزارت نفت قیمت ۷۰تا۷۵دلار را برای هربشکه نفت در بودجه۹۴پیشنهاد دهد.
*نظریه متفاوتهرچند که به نظر نمیرسد که قیمت نفت افزایش یابد اما حسینعلی حاجی دلیگانی نماینده برخوار و میمه و عضو کمیسیون برنامه وبودجه نظر متفاوتی دارد.
به گفته او کاهش قیمت نفت حبابی وکاذب است و در واقع قیمت فعلی نفت به نوعی دست ساز بوده و به زودی به رقم اصلی خود برمی گردد.
وی معتقد است که کاهش قیمت نفت ترفند عربستان که در آینده به ضرر این کشور رقم خواهد خورد چرا که ایران به راحتی می تواند جایگاه خود را در موضوع نفت پیدا کند.
حاجی تاکید میکند که قیمت دلار برای بودجه سال آینده مناسب است و نباید در دام تصمیمات زود گذرافتاد.
حجت الاسلام موسوی لارگانی،عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تقریبا با چنین دیدگاهی موافق است. وی تاکید میکند که سقوط قیمت نفت با دیپلماسی قابل حل است و وزارت امور خارجه باید همراه با وزارت نفت با نشست هایی که با وزرای خارجه کشورهای عضو اوپک و سفیران برگزار می کنند تدابیرلازم را برای جلوگیری از این روند نزولی پیش بینی کنند.
به اعتقاد وی، همواره وقتی قیمت نفت کاهش می یابد اوپک با برگزاری نشست و تدبیرهایی که می اندیشد تولید را کاهش می دهد و باعث افزایش قیمت نفت می شود.
به گفته موسوی لارگانی،کاهش اخیر قیمت نفت به سیاست عربستان برمی گردد که همواره ضد کشورهای اسلامی به ویژه ایران بوده است و همواره ازنظام های استکباری و صهیونیست ها دفاع می کرده است.
وی تصریح میکند که متاسفانه آن حرکت و جدیتی که باید در وزارت نفت برای بازگرداندن تعادل به بازار و به هم ریختن این برنامه ریزی لازم است، مشاهده نمی شود.
لارگانی معتقد است که کاهش نرخ نفت نمی تواند زیان چندانی به اقتصاد کشور بزند.
به گفته وی، اگر ۱۰ سال پیش بود کاهش قیمت نفت ضربه زیادی به اقتصاد کشور وارد می کرداما با توجه به اینکه وابستگی کشورمان به نفت کم شده است ما ضررنمی کنیم و کشورهای دیگر متضرر خواهند شد.
*جبران کسری و بودجه ۹۴هرچند که گفته شده کسری بودجه جبران خواهد شد ولی به واقع نحوه جبران آن مشخص نیست.
در صورتیکه کسری بودجه با فروش دلار نفتی به بانک مرکزی جبران شود، بانک مرکزی برای خرید اسکناس چاپ میکند و پول پرقدرت به بازار اضافه میشود که به معنای تورم است.
در صورتیکه این دلارها مجدداً به مردم فروخته شود واردات اضافه میشود که تورم را در کالاهای قابل وارد کردن کم میکند ولی اثر رکودی دارد و چون برخی از کالاها وارد کردنی نیست، مانند زمین، مسکن، قیمت این نوع کالاها بالا میرود و تورم به سایر بخشها سرایت میکند.
البته معاون برنامه ریزی رییس جمهور شایعه جبران کسری بودجه به این شیوه را رد کرده است.
اگر جبران کسری بودجه از طریق فروش اوراق مشارکت باشد، دسترسی بخش خصوصی به سرمایه کم میشود و اثر رکودی دارد در عین حال بدهی دولتهای بعدی را زیاد میکند.
در هر صورت باید برای سال آینده شیوه ای دقیق اتخاذ شود.کاهش نرخ نفت و افزایش قیمت دلار گریز ناپدیر به نظر می رسد.
در صورت عدم بودجه ریزی صحیح، کاهش رکود و تورم و رشد اقتصادی دچار مشکل خواهد شد که تنها راهکار آن توجه به اقتصاد مقا ومتی خواهد بود.
گفتنی است، بررسی درآمدهای بودجه در سال جاری نشان میدهد که مشابه روال پیشین، عمده تکیه منابع بودجه بر بخش نفت است. به طوری که ۴۰ درصد از درآمدهای دولت در بودجه (تقریبا ۷۸ هزار میلیارد تومان) حاصل از فروش نفت است.
در بودجه ۹۳، میزان درآمدهای حاصل از نفت، به صورت مجموع درآمدهای بودجهای حاصل از صادرات نفت خام (یک میلیون بشکه در روز)، صادرات میعانات گازی (۲۹۷ هزار بشکه در روز) و همچنین فروش میعانات گازی به پتروشیمیها (۱۲۰ هزار بشکه در روز) مشخص شده است.