مطلع الفجر17:01 - 1401/06/16

"خون بس"؛ مصالحه ای اجتماعی که ریشه در اصالت و گذشت دارد

خون‌بس، نوعی مصالحه و گذشت عشایری برای رفع نزاع‌های فردی و جنگ‌های طایفه‌ای است که امروزه اجرای آن نسبت به گذشته بسیار کم شده و نیاز دارد

به گزارش مطلع الفجر ،خون‌بس، نوعی مصالحه و گذشت عشایری برای رفع نزاع‌های فردی و جنگ‌های طایفه‌ای است که امروزه اجرای آن نسبت به گذشته بسیار کم شده و نیاز دارد همانطور که بزرگانی نظیر رییس  محترم دادگستری گیلانغرب  و ریش سفیدان  پیشقدم  اجرای آن در برخی شهرها و منطقه شده اند  این رویه بزرگ منشانه و با گذشت  در منطقه احیا شود

 

رسم خون بري يا خون بس، به عنوان يکي از روش هاي سنتي حل منازعات قومي با منشا قتل از دیر باز  در ميان  قشر ایلی و عشایری  ریشه دیرینه و  مصلحانه ای دارد،.

 «خون‌بس» یا "خون صلح "علت اینکه نام این آیین را «خون‌بس» گذاشته‌اند این است که به عقیده برخی، این آیین مانع از خونریزی و انتقام‌جویی‌های بعدی می‌شوددر واقع نوعی‌ مصالحه و  دیه عشایری‌ برای گذشت و  رفع نزاع‌های فردی و جنگ‌های طایفه‌ای است که بر اساس آن در صورت وقوع  قتل با پادرمیدانی ریش سفیدان، بزرگان  و بزرگان طایفه به حل آن مبادرت می‌ورزند.

خون بس مانند ديگر سنت ها و رسم هاي دیار کلهر  نه تنها در ايل هاي ديگر کرد و  لر، بلکه در ميان ديگر اقوام ايراني، از جمله عرب ها و بلوچ ها هم با نام ها و عناوين ديگر، رايج است.

 وجود و رواج رسم خون بس در ميان اقوام مختلف، البته به معناي يکساني آن در تمام جرييات نيست، و به خصوص در آيين برگزاري، ميزان غرامت يا خون بها و نوع خون بها تفاوت هاي قابل ملاحظه اي ديده مي شوند، که نشانگر تغيير در اين رسم در مناطق مختلف کشور احتمالا بر اساس ميزان توسعه يافتگي است.

 

در حالي که از تداوم اين رسم در ميان اقوام مختلف صحبت مي کنيم، نبايد فراموش کرد که تحت تاثير عوامل مختلف، آفتاب عمر اين رسم رو به افول است. به همين سبب مطالعاتي از اين دست در کنار پرسش هاي اساسي ملازم با آن، از جهتي تلاشي است براي مستند کردن اين رسم قضايي. با توجه به اين که پژوهش حاضر به دنبال ادراک معنايي است، از روش پژوهش كيفي استفاده شده است. يافته هاي تحقيق نشان مي دهند که علي رغم وجود تشکيلات حقوقي و قضايي مدرن، بسياري از خانواده هاي جامعه عشايري شهرستان گیلانغرب ترجيح مي دهند منازعات ناشي از قتل را از طريق رسم خون بس ، مصلحانه و بر پایه گذشت بس فيصله دهند.

 در سال و بخصوص در ماه اخیر شاهد نمود و اجرای  برخی مراسمات خون بس و خون صلح در منطقه بوده ایم که نظیر آن  اخیر در مسجد اسلام آباد بود که سخنرانی تاثیر گذار و  البته مصلحانه  رییس محترم دادگستری گیلانغرب  و چهره های دیگر در این مراسم تاثیرات شگرفی در پیشبرد آن داشت .

  با اتکا و بهره گیری از این ظرفیت  های مصلحانه ، ذی نفوذ و ریش سفیدان و حماییت های عمومی مردم عزیز  می توان بجای  جاری شدند حدودات قصاص  که دامن زن بر خشونت ها و تدام قصاوت و کدورتهاست  فضایی سرشار از گذشت ، آرامش و جاری شدن سنت گذشت که مورد تاکید  ایمه و بزرگان دین  و منطقه نیز هست   بیش از پیش کمک کرد .

 امروز  هم مردم عزیز و هم دستگاه قضایی در کنار  بزرگان ، مصلحان و ریش سفیدان عزتمند  مصمم به احیای  این سنت  اصیل ، ارزشمند و ایثارگرانه  است .
*مجتبی جنگلی نیا /فعال رسانه