به گزارش مطلع الفجر به نقل از ایرنا، این تفاهم نامه به امضا استانداران استان های آذرباییجان غربی ، اصفهان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خوزستان، فارس، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، مرکزی، همدان و با حضور رییس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور رسیده است.
در متن این تفاهم نامه آمده است: تغییرات اقلیمی و مخاطرات محیط زیستی و هم چنین دخالت های غیر اصولی انسان در بهره برداری بیش از حد توان اکولوژیک از سرزمین و نگرانی از عوامل تهدید کننده و تخریب منابع طبیعی در منطقه زاگرس به دلیل بهره برداری غیر اصولی و نیز شناخت، پیشگیری و کنترل عوامل تهدید کننده منابع طبیعی و تلاش در جهت حفظ، احیا، توسعه و بهره برداری پایدار از این منابع، همکاری همه جانبه تمامی دستگاه ها و مشارکت مردم را می طلبد.
ناحیه رویشی زاگرس با حدود 30 میلیون هکتار وسعت و 40 درصد تولید آب کشور نقش مهمی در پایداری محیط زیست کشور ایفا می نماید.
جنگل های منطقه زاگرس در سالیان اخیر، به دلایل مختلف از جمله بهره برداری بی رویه، فشار دام ، کاهش بارندگی و سایر عوامل در سطح وسیعی دچار خشکیدگی ناشی از طغیان آفات و بیماری ها گردیده است.
بدون تردید جایگاه ویژه استانداران، به عنوان نمایندگان عالی دولت در استان ها و اختیارات ویژه آنها در ایجاد هماهنگی بین بخشی در راستای اولویت های بخش منابع طبیعی به عنوان بستر توسعه پایدار استان و تبیین جایگاه آن در سند پایه آمایش استان های زاگرسی می تواند به ارتقای حفاظت و بهبود شاخص های اکولوژیکی و اجتماعی – اقتصادی استان منتج گردد.
*** مستندات و تکالیف قانونی
- اصول چهل و پنجم و پنجاهم قانون اساسی
- سند چشم انداز افق 1404 در بخش منابع طبیعی
- سیاست های کلی نظام در بخش منابع طبیعی (مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام و ابلاغ شده توسط مقام معظم رهبری)
- سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری در زمینه اقتصاد مقاومتی
- راهبردهای بلند مدت منابع طبیعی و محیط زیست، آب، کشاورزی ، جمعیت از منظر آمایش سرزمین
- قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع و قانون ملی شدن جنگل ها
- بند ط ماده 8 قانون مدیریت خدمات کشوری
- مصوبه هیآت وزیران با موضوع ' برنامه بهینه سازی پایش، حفظ و بهره برداری و مدیریت جنگل های کشور'
- قوانین برنامه های پنج ساله توسعه اجتماعی - اقتصادی
- قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی
این تفاهم نامه فیمابین استانداری های منطقه رویشی زاگرس و سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور در راستای دستیابی به' ایجاد هماهنگی، هم افزایی و توسعه همکاری همه جانبه جهت توقف روند زوال جنگل های زاگرس و دستیابی به توسعه پایدار منابع طبیعی زاگرس' بر اساس تعهدات ذیل منعقد می گردد.
*** تعهدات استانداری ها
1- تاکید بر تدوین، بازنگری سند پایه آمایش استان بر اساس ارزیابی توان اکولوژیک منابع طبیعی و پایبندی به اجرای سند
2- تدوین/ تصویب سند ارتقای فرهنگ منابع طبیعی از طریق شورای فرهنگ عمومی/ کارگروه اجتماعی و نیز حمایت از عضویت مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری در شورای مذکور
3- حمایت و تقویت اقدامات مرتبط با کنترل و مقابله با عوامل تهدید، تجاوز و تخریب عرصه های منابع طبیعی؛ تصرف و تبدیل غیر مجاز اراضی ملی، مبارزه با بهره برداری های غیر مجاز، قاچاق محصولات منابع طبیعی و حریق از طریق ارتقای ضریب حفاظتی (گشت و مراقبت، تامین و تجهیز نیروی انسانی و پاسگاه های حفاظتی، ایجاد کمربند حفاظتی، تامین سوخت جایگزین، ناوگان اطفای حریق، دام مازاد و غیرمجاز) و بسیج امکانات فرمانداری ها، شهرداری ها، بخشداری ها و دهیاری ها، در انجام وظایف فوق
4- الزام بخشداران و دهیاران به جلوگیری از صدور مجوز هرگونه ساخت و ساز در عرصه های منابع طبیعی و همکاری در امر حفاظت از این عرصه ها
5- حمایت از تشکیل صندوق سرمایه گذاری منابع طبیعی در اجرای ماده 17 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی و نیز کمک به ایجاد تشکل های مردم نهاد و جوامع محلی در اجرای طرح های مشارکت مردمی در منابع طبیعی
6- حمایت برنامه ریزی و سرمایه گذاری و هماهنگی لازم جهت تامین و تجهیز نهالستان های جنگلی برای تولید بذر و نهال مورد نیاز برای اجرای طرح های ملی و استانی توسعه جنگل و مقابله با خشکیدگی و زوال بوم سازگان بلوط و سایر گونه های مشابه در معرض خشکی
7- تقویت جوامع محلی، سرمایه گذاران بخش خصوصی، تعاونی ها و تشکل های بهره بردار منابع طبیعی در احداث صنایع فرآوری گیاهان دارویی و صنعتی با مکان یابی مناسب
8- همکاری در اجرای طرح های جامع مدیریت حوزه آبخیز به شکل الگویی در هریک از شهرستان های استان متضمن انسجام سازمانی دستگاه های اجرایی و مشارکت جوامع محلی
9- در راستای تامین سوخت مورد نیاز جوامع محلی و روستاییان و همچنین کاهش برداشت بی رویه از جنگل ها و مراتع، تاکید بر گاز رسانی روستاها به ویژه در شعاع 5 کیلومتری / 15 کیلومتری لوله های اصلی گاز، سوخت های فسیلی و نیز حمایت از استفاده از انرژی های پاک
10- پشتیبانی و حمایت از اجرای کامل آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده 12 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی از طریق پیش بینی اعتبارات لازم توسط دستگاه های اجرایی در موافقت نامه های مربوطه
11- تاکید بر اجرای کامل دستورالعمل تنظیم موافقت نامه های استانی سال 1393 ابلاغیه معاونت برنامه ریزی ریاست جمهور (عدم توزیع شهرستانی اعتبارات، تامین هزینه های کارشناسی ، ایجاد طرح ترویج حفاظت منابع طبیعی و ایجاد پروژه ترسیب کربن )
12- تقویت و ارتقای اعتبارات هزینه ای اداره کل با توجه به سختی کار و مخاطرات شغلی در راستای انجام وظایف حاکمیتی ادارات کل منابع طبیعی و آبخیزداری
13- افزایش درصد سهم اعتبارات بخش منابع طبیعی در سر جمع اعتبارات استانی و حمایت اعتباری لازم جهت اجرای طرح های توسعه پوشش گیاهی (با تاکید بر ذخائر جنگلی و مرتعی و حفاظت از اراضی ملی ، گیاهان دارویی، اصلاح و احیا مراتع) و طرح های آبخیزداری
14- کمک به تامین نیروی انسانی ادارات کل و نیز تجهیزات مورد نیاز امر حفاظت در راستای مقابله با زمین خواری و تصرفات منابع طبیعی
15- دعوت از مدیران کل منابع طبیعی و آبخیزداری در کلیه جلسات شورای برنامه ریزی توسعه استان
*** تعهدات و تکالیف سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری
1- اجرای طرح ملی مقابله و کنترل پدیده خشکیدگی بلوط و احیا و بازسازی بوم سازگان آسیب دیده از طریق:
برنامه کوتاه مدت: شامل اقدامات فوری و ضروری از قبیل انجام عملیات بهداشتی و اصلاحی برای مهار کانون های بحرانی شیوع آفات چوب خوار و بیماری زغالی بلوط
برنامه میان مدت: شامل احیا و بازسازی مناطق آسیب دیده جنگلی با مشارکت جوامع محلی با استفاده از گونه های بومی مقاوم به خشکی توام با عملیات آبخیزداری
برنامه بلندمدت: کاهش عوامل تخریب در رویشگاه و توانمند سازی جوامع محلی و اصلاح نظام بهره برداری (تغییر الگوی کشت، کنترل چرای دام و ایجاد شرایط زادآوری طبیعی)
2- حمایت / برنامه ریزی و سرمایه گذاری لازم جهت اجرای طرح های توسعه جنگل، کشت و توسعه گونه های جنگلی اقتصادی با مشارکت مردم
3- ایجاد صندوق توسعه منابع طبیعی و صندوق های خرد اعتباری
4- اولویت بخشی به اجرای طرح های آبخیزداری به منظور حفاظت از منابع آب و تعدیل آثار زیان بار سیل و خشکسالی، جلوگیری از فرسایش آبی و بادی و تخریب سرزمین(بیابان زایی)
5- معرفی روستاها و دهستان های مناطق روستایی و عشایری دارای اولویت جهت گاز رسانی، تامین سوخت های فسیلی و انرژی های نو
6- تقویت حفاظت و ارتقا ساختار منابع طبیعی با رویکرد مشارکتی و جامع نگری و همچنین ساماندهی بهره برداران مجاز منابع طبیعی در قالب تشکل ها و تعاونی ها و تفویض امور تصدی گری در امر حفاظت، احیا، توسعه و بهره برداری پایدار از منابع طبیعی
7- تسریع در برنامه ریزی و اجرای طرح تعمیم ترسیب کربن در حوزه های آبخیز استان های زاگرسی و معرفی مناطق مستعد جهت پروژه های قابل اجرا در هر استان به سازمان های بین المللی و ایجاد زمینه اجرای آنها
8- تخصیص اراضی ملی بر اساس توان اکولوژیکی و نقشه های استعداد یابی اراضی سازمان برای طرح های عمرانی بر اساس اصول توسعه پایدار و شناسایی و معرفی مناطق مستعد طبیعت گردی
9- شناسایی، طراحی و اعمال مدیریت حفاظتی در رویشگاه های گونه های منحصر به فرد جنگلی و مرتعی منطقه زاگرس، به منظور پیشگیری از انقراض گونه های گیاهی با ارزش های ژنتیکی
10- تشویق و حمایت تشکل های بهره برداران جهت توسعه و احیای رویشگاه ها و کاشت گیاهان دارویی و صنعتی با هدف ایجاد زنجیره ارزش افزوده، فرآوری مواد خام، افزودن خوشه های صنعتی و ... همکاری و پیگیری لازم جهت بازاریابی محصولات
11- برنامه ریزی برای پایش مستمر عرصه های منابع طبیعی با اولویت جنگل های زاگرس در مدیریت پایدار منابع طبیعی و آبخیزداری
12- تامین و تجهیز ادوات مورد نیاز مرتبط با ناوگان اطفای حریق متناسب با وضعیت هر استان
13- تخصیص اعتبارات لازم به منظور تثبیت مالکیت دولت بر عرصه های منابع ملی استان ها (اجرای طرح کاداستر)، اصلاح فرایند و مکانیزه کردن ارائه خدمات منابع طبیعی و هم چنین تسریع در رسیدگی به اعتراضات مردم نسبت به ملی شدن اراضی در کمیسیون ماده واحده
14- تامین اعتبار مورد نیاز طرح های مدیریت و حفاظت از منابع طبیعی و آبخیزداری استان ها حداقل معادل رقم استانی(ابتدا سهم دستگاه اولویت داده شود)
15- برگشت 100 در صد اعتبارات ناشی از خسارت های طرح های عمرانی و عمومی موضوع بند ب ماده 12 به استان
16- انجام تحقیقات لازم در زمینه اقتصادی نمودن و افزایش بهره وری جنگل ها مطابق با شرایط خشکی و خشکسالی (تحقیقات در زمینه سازگاری مقابل آثار منفی تغییر اقلیم بر اساس تغییر الگوی کشت و ...)
17- بازدید دوره ای از استان های زاگرسی و ارایه گزارش های مربوطه به شورای راهبردی و متعاقب آن کار گروه اجرایی استان های مربوطه
18- تغییر رویکرد بهره برداری اصولی بر اساس جلب سرمایه گذاری های لازم به منظور بهره برداری مناسب و پایدار از منابع
*** ساختار اجرایی
الف- شورای راهبردی
به منظور راهبری و نظارت بر اجرای مفاد این تفاهم نامه، شورای راهبردی متشکل از منطقه زاگرس، رییس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری و نیز نماینده معاونت برنامه ریزی ریاست جمهوری تشکیل می گردد.
این شورا حداقل دو جلسه در سال برگزار می نماید.
- دبیرخانه شورا در سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری مستقر بوده و مکلف است با اخذ گزارشات و پایش اقدامات، نتایج را به شورای راهبردی گزارش نماید.
تبصره- شورای راهبردی می تواند از سایر دستگاه های اجرایی برای شرکت در جلسات شورا حسب مورد دعوت به عمل آورد.
مدت اجرای تفاهم نامه 3 سال از زمان امضاء آن بوده که با بازنگری و به روز رسانی قابلیت تمدید در دوره های زمانی بعدی را دارا می باشد.
این تفاهم نامه در تاریخ 22 آبان 93 در 13 نسخه تهیه و به امضاء طرف های ذیربط رسیده که هر یک از اعتبار و ارزش واحدی برخوردار است.
زاگرُس رشته کوهی در غرب و جنوب ایران است این رشته کوه از کرانه های دریاچه وان در ترکیه آغاز و پس از گذشتن از استان های آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، همدان، ایلام، اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، خوزستان و لرستان تا استان های فارس، کرمان و هرمزگان ادامه می یابد، دامنه این رشته کوه به شمال عراق نیز امتداد دارد.
به گزارش ایرنا، بر اساس آخرین آمار و بررسی های صورت گرفته در استان های زاگرس نشین کشور بالغ بر 1 میلیون و 400 هزار هکتار از سطح جنگل های زاگرس تاکنون بر اثر بیماری زوال بلوط خشکیده، یا در معرض خشکیدگی است.
این سطح خشکیدگی عمدتا در استان های ایلام، لرستان، کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه، فارس، چهارمحال و بختیاری و خوزستان پراکنش یافته، به طوری که ایلام 641 هزار هکتار از این سطح خشکیدگی را به خود اختصاص داده و دارای شرایط بحرانی در این زمینه و چالش زیست محیطی است.
استان لرستان نیز به عنوان دومین استانی که بیشترین آسیب را از این ناحیه دیده، گستره ای به وسعت 560 هزار هکتار یعنی 50 درصد جنگل های این استان خشکیده است و این بیماری تاکنون به قطع و مرگ 80 هزار اصله بلوط انجامیده است.
بسیاری از عوامل دیگر نظیر وقوع پدیده گرد و غبار، کاهش بارندگی، آفت ها و بیماری های انگلی در سال های گذشته نقش موثری در خشکیدگی درختان بلوط داشته است.
ناحیه رویشی زاگرس شامل سلسه جبال زاگرس، وسیع ترین و اصلی ترین رویشگاه گونه های مختلف بلوط در ایران بوده و به همین دلیل این منطقه از اهمیت بسیار ویژه ای برخوردار است.
جنگل های بلوط منطقه زاگرس از منتهی الیه شمال غربی ایران استان آذربایجان غربی آغاز و تا جنوب غرب ایران (استان های کهگیلویه و بویراحمد و فارس) را شامل می شود.
در بین 11 استان واقع در ناحیه رویشی زاگرس، استان های فارس، لرستان و خوزستان مقام های اول تا سوم را از نظر وسعت رویشگاه های جنگلی و درختی دارا می باشند. جنگل های زاگرس با گستردگی در 11 استان کشور با 6 میلیون هکتار مساحت، 40 درصد جنگل های ایران را تشکیل می دهند که حدود 70 درصد تیپ گونه های جنگلی زاگرس را بلوط ها شامل می شوند.
11 درصد از مجموع جنگل های رویشگاه زاگرس در ایلام قرار دارد که به علت این گستردگی به 'عروس زاگرس' شهرت یافته است.
نزدیک به 87 درصد از گستره طبیعی استان ایلام را عرصه های جنگلی و ملی تشکیل می دهد، حدود 110 هزار هکتار از مجموع 670 هزار هکتار جنگل های بلوط استان ایلام به سبب وقوع پدیده گرد و غبار، کاهش بارندگی، آفت ها و بیماری های انگلی در سال های گذشته دچار خشکیدگی شده است.
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد