تحلیلی انتخابات اخیر کنگره و پیروزی جمهوری خواهان

یکی از اصول اساسی و مهم نظام سیاسی ایالات متحده آمریکا نظام نمایندگی است و می‌توان گفت دراین کشور تقرییاْ بیش از هر کشور دیگری انتخابات برگزار می‌شود.

این انتخابات در سطوح دولت فدرال، دولت‌های ایالتی و محلی برپا می‌شود. به عبارت دیگر تقریباْ بسیاری از مشاغل از ریاست جمهوری تا مدیران مدارس و یا فرودگاهها توسط مردم برای دورهای مشخصی انتخاب می‌شوند. بر اساس آمارهای موجود در سراسر ایالات متحده آمریکا، بیش از ۵۰۰ هزار شغل از طریق انتخابات توزیع می‌شود که ۵۳۷ سمت در سطح فدرال، ۸۰۰۰ سمت در سطح دولت‌های ایالتی، و ۴۹۴ هزار سمت نیز در سطح دولت‌های محلی است.

طبق قانون اساسی – تاثیر پذیرفته از نظریات منتسکیو- سیستم تصمیم گیری و حکومتی این کشور بر اساس موازنه قوا است. بر اساس این سیستم دولت از سه رکن مجریه (ریاست جمهوری)، مقننه (کنگره) و قضاییه تشکیل شده است. طبق قانون اساسی اعضای سه رکن مجریه، مقننه و قضاییه با رای مستقیم و غیر مستقیم(الکترال) مردم انتخاب می شوند که در ادامه به نحوه انتخابات در قوه مقننه (کنگره) می پردازیم.

گنگره:

ایالات متحده آمریکا از جمله کشورهایی است که با دو مجلس، مجلس نمایندگان (house of Representatives) و سنا (senate) اداره می شود. تعداد نمایندگان مجلس نمایندگان به تناسب جمعیت ایالت ها تعیین می شود و در حال حاضر ۴۳۵ عضو دارد و در هر دو سال تمام این ۴۳۵ کرسی به رای گذاشته می شود. در سنا اما جمعیت، ملاک نیست و هر ایالت با هر میزان جمعیت دو عضو در سنا دارد که دوره هر نماینده ۶ سال می باشد.

با توجه به ۵۰ ایالتی که آمریکا دارد، سنا ۱۰۰ کرسی دارد. دلیل اینکه این تعداد سناتور برای هر ایالت بدون توجه به جمعیت آن ها در نظر گرفته شده است را باید در ترس تاریخی ایالت های کم جمعیت تر از نقش خود در آینده کشور دید، آنها در زمان مبارزات استقلال و بعد از آن با این شرط به اتحاد ایالت ها پیوستند که کرسی های برابر داشته باشند و اگر این شرط محقق نمی شد در اقلیت محض قرار می گرفتند و موقعیت خود را از دست می دادند.

اما نحوه انتخابات در سنا با مجلس نمایندگان متفاوت است. طبق قانون اساسی هر دو سال برای یک سوم کرسی های سنا انتخابات برگزار می شود و نه تمام کرسی های موجود در سنا، همچنان که در انتخابات میان دوره ای اخیر- اصطلاح انتخابات میان دوره ای در آمریکا به این خاطر به کار می رود که در فاصله دو انتخابات ریاست جمهوری برگزار می شود – یک سوم آنها به رای گذاشته شد.

اختیارات کنگره:

بحث اختیارات کنگره در قانون اساسی آمریکا، یکی از مباحث کلیدی و مفصل است که حقیقتا از توان نوشته حاضر خارج است اما این نکته در مورد اختیارات این دو مجلس باید عنوان گردد که مجلس نمایندگان حوزه فعالیتش بیشتر در امور مربوط به ایالت ها و در سطح بالا امور مربوط به داخل است که آن هم اگر قانونی را بخواهند تصویب کنند بعد از رای گیری و تصویب در مجلس، الزاما باید تقدیم مجلس سنا گردد و در صورت تایید سنا و امضای رییس جمهور به قانون تبدیل می شود

اما مجلس سنا علاوه بر اینکه نمایندگانش از نفوذ بالایی در امور کشوری دارند در مسائل داخلی و به خصوص مسائل خارجی بسیار صاحب اختیار است و اصولا تمام قرارداد ها و موافقت نامه های دولت با طرف خارجی را باید سنا به تصویب برساند که آن هم البته بین نوع قرارداد ها تفاوت هایی به لحاظ درصد رای لازم برای تصویب وجود دارد که پرداختن به آن از توان این بحث خارج است.

علاوه بر آن سنا باید تمام وزرا و معاونین وزرا را نیز مورد تایید قرار دهد تا اشخاص مورد نظر بتوانند در پست های معرفی شده از جانب رییس جمهور قرار گیرند. از اختیارات قدرتمند دیگر سنا الزام به تایید قضات دیوان عالی و همچنین قضات رده بالای دولت فدرال است. بنابراین باید توجه داشت که نسبت اختیارات و قدرت بین دو مجلس به شدت به نفع سنا سنگینی می کند و این دلیل اهمیت انتخابات سنا است.

انتخابات میان دوره ای اخیر کنگره:

چندی پیش انتخابات پرهزینه میان دوره ای کنگره برگزار و با نتیجه قابل پیش بینی پیروزی جمهوی خواهان به اتمام رسید. طبق آمار اعلام شده درصد شرکت کنندگان در این انتخابات ۳۶ درصد بوده که با توجه به ۵۸ درصدی مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری و کنگره۲۰۱۲، ریزش قابل توجهی مشاهده می شود، هر چند که اصولا انتخابات میان دوره ای در ایالات متحده با ریزش درصد مشارکت همراه است. تا قبل از این انتخابات اکثریت مجلس نمایندگان در اختیار جمهوری خواهان و اکثریت سنا در اختیار دموکرات ها بود

اما این انتخابات باعث شد که اکثریت سنا به دست جمهوری خواهان بیفتد و همچنین اکثریت جمهوری خواهان در مجلس نمایندگان با توجه به تعداد کرسی های کسب شده، پررنگتر از قبل شود. در مورد دلایل شکست دموکرات ها در این انتخابات دلایل متعددی بیان می شود که ما در این نوشته به چند مورد از مهمترین محورهای آن اشاره می کنیم.

همان طور که اشاره شد در این انتخابات ریزش رای قابل ملاحظه ای در مقایسه با سال ۲۰۱۲ داشتیم، در تاریخ آمریکا به تجربه ثابت شده است که هر گاه ریزش رای وجود داشته بیشتر به ضرر دموکرات ها بوده است، از دلایل آن نیز می توان به طرفداری رنگین پوستان به خصوص سیاهپوستان و جوانان از این حزب اشاره کرد.

بحران های سال گذشته به خصوص بحث های نژادی و سرکوب معترضان سیاهپوست نسبت به این تبعیضات، به نوعی این قشر را نسبت به اوباما و دولت دموکرات وی سرخورده کرد به خصوص که آن ها با سر کار آمدن یک رییس جمهور سیاهپوست امید زیادی برای بهبود اوضاع داشتند که عملا به یاس تبدیل شد.

از دیگر مباحثی که در شکست دموکرات ها تاثیر گذار بود بحث های انتقادی بود که جمهوری خواهان نسبت به مدیریت بد اوباما نسبت به بیماری ابولا و پدیده ظهور داعش داشتند. آن ها با استفاده از انتقادهایی که جامعه نسبت به اوباما داشتند، به گونه ای رای به جمهوری خواهان را نشانه ای از انتقاد به عملکرد اوباما تلقین و رقابت ایالتی را به رقابتی ملی برای تسلط بر سنا تبدیل کردند.

مسلما به دست گرفتن اکثریت مجلس سنا توسط جمهوری خواهان در بعد داخلی و خارجی تاثیراتی را بر جای خواهد گذاشت. در بعد خارجی مهمترین مسئله توافق با ایران است که بحثی مفصل و طولانی است که خود مقاله ای دیگر می طلبد اما در بعد داخلی نیز اوباما با مشکلاتی روبه رو خواهد شد که از مهمترین آن می توان به بیمه خدمات درمانی، قانون مهاجرت، فزایش حداقل دستمزد، قوانین ضدبارداری، مخالفت با ازدواج همجنس گرایان و … اشاره کرد که همگی از موارد اختلافی بین دموکرات ها و جمهوری خواهان است/احمد صبوری نژاد