به گزارش مطلع الفجر، بررسی اهداف و انگیزه های جمهوری اسلامی ایران برای توسعه برنامه هسته ای نشان می دهد که هدف این کشور از این مسئله ، کسب توانایی قانونمند هسته ای است.
ایران به دنبال کاربردهای صلح آمیز انرژی هسته ای است و شواهد و مدارکی مبنی بر تلاش ایران برای کسب تسلیحات هسته ای وجود ندارد بنابراین علی رغم وجود تحریم ها و فشارها از سوی دشمنان بر توسعه برنامه هسته ای خود اصرار دارد. البته دلایل ایران در حوزه های مختلف مشاهده می شود که به اختصار مورد بررسی قرار می گیرد:
- دلایل اقتصادی: امروزه تکنولوژی هسته ای درحوزه های محختلف اقتصادی مثل انرژی، کشاورزی، دارو سازی و دیگر بخش های صنعتی در حال توسعه است. قواعد و مقررات بین المللی نظیر ان پی تی استفاده و توسعه این تکنولوژی را در بخش های مذکور حق همه کشورها دانسته و توسعه آن را تشویق می کند موارد زیر از جمله دلایل اقتصادی جمهوری اسلامی ایران برای توسعه برنامه های اتمی است.
الف) تامین امنیت انرژی: ایران در آینده نه چندان دوری با پدیده کمبود نفت روبه رو خواهد شد. طبق پیش بینی ها انظار می رود تولید نفت ایران در سال۲۰۱۵ و تولید گاز طی سالهای ۲۰۲۰ و۲۰۴۰ به حداکثر مقدار خود برسد و پس از آن با نرخ سریع کاهش یابد؛ این در حالی است که پیش بینی تقاضای انرژی ایران تا سال۲۰۵۰ یک روند صعودی با شیب فزاینده را نشان می دهد. در حقیقت با وجود اینکه تولید نفت و گاز یاران در چشم انداز۲۰۵۰ به شدت کاهش می یابد؛اما تقاضای انرژی کشورمان در این سال به شدت افزایش می یابد.
در افق زمانی ۲۰۳۰ شاید بتوان با جانشینی گاز به جای نفت ، تقاضای انرژی داخلی را پاسخ داد اما در افق زمانی طولانی تر(۲۰۵۰) که تولید گاز نیز کاهش می یابد قطعا تکیه بر منابع نفت وگاز نمی تواند پاسخگوی تقاضای انرژی کشور باشد این موضوع از مقالات و گزارشهای مختلفی که توسط مراکز علمی و پژوهشی جهان منتشر شده مورد تایید قرار گرفته است.
ب) تولید برق هسته ای: هدف اصلی ایران در توسعه هسته ای، تولید برق هسته ای است. در ایران مصرف سالانه برق ۳۸هزار مگاوات است که حدود ۹۵ درصد آن با سوختهای فسیلی و۵ درصدآن با انرژی های تجدید شدنی تامین می گردد. با روند صعودی کنونی نیاز به برق در ده سال آینده دو برابر می شود و مصرف آن به ۷۰هزار تا۸۰ هزار مگاوات در سال خواهد رسید. این میزان مصرف را با ظرفیتهای کنونی نمی توان پاسخ گو شد از این رو یک برنامه عملیاتی سریع وهوشمندانه برای تامین نیازهای آینده این کشور ضروری است.
ایران باید براساس رشد مولفه های اقتصادی کشور و مصوبه مجلس شورای اسلامی،۲۰۰۰۰ مگاوات برق هسته ای را به عنوان برنامه اصلی نیروگاه های هسته ای کشور به اجرا گذارد که در این صورت ۹۰ میلیون بشکه نفت یا در سال ده میلیارد دلار برای کشور ذخیره ارزی به دنبال دارد.
ج) کاربرد فناوری هسته ای در مدیریت منابع آب: ایران می تواند از فناور ی هسته ای برای شناسایی حوزه های آبخیز زیرزمینی و آبهای سطحی استفاده کند به خصوص اینکه در منطقه کم آب قرار گرفته و حتی بعضی از مناطق آن امکان دسترسی به آب ندارند. از طرف دیگر با توجه به اینکه ایران بیشترین مرزآبی را درمیان کشورهای حوزه خلیج فارس دارد با استفاده از فناوری هسته ای می تواند ازضمن رفع نیازهای مناطق جنوبی خود به آب شیرین، به عمده ترین کشورهای منطقه برای صدور آب شیرین به کشورهای جنوبی حاشیه خلیج فارس تبدیل شود. علاوه براین، فروش فن آوری هسته ای و انتقال دانش فنی مربوطه به کشورهای دوست و مسلمان نوعی بهره برداری اقتصادی از توانایی های صلح آمیز هسته ای است. ایران می تواند میله های سوخت و سایر فرآورده های نفتی مرتبط با حوزه های صلح آمیز هسته ای را در صورت تولید افزون بر مصرف داخلی به کشورهای منطقه و حتی سایر کشورهای جهان صادر کند.
- دلایل سیاسی: بدیهی است که برنامه هسته ای ایران توجه و تمرکز بازیگران منطقه ای و جهانی را به خود معطوف داشته است. پیشرفت در برنامه هسته ای با افزودن بر قدرت ایران می تواند جایگاه ایران را در سطح منطقه و جهان تغییر دهد. دست یابی به دانش صلح آمیزهسته ای نتایج زیر را برای ایران به همراه خواهد داشت.
الف) تثبیت جایگاه جمهوری اسلامی ایران به عنوان قدرت علمی در سطح منطقه ای و بین المللی : از منظرتحلیل های راهبردی، دانش و فناروی به ویژه در حوزه دانش استراتژیک از جمله اساسی ترین و تاثیرگذار ترین مولفه های قدرت به حساب می آید چراکه تولید و بازتولید انواع فراورده های قدرت در سایر مولفه ها نیز بستگی مستقیم به توان تولید دانش و فناوری مورد نیاز آن مولفه ها به صورت مستقل و بومی دارد.
از این رو در شرایط حال و آینده جهان هر کشوری که بتواند ازدانش های راهبردی به صورت بومی و درون زاد بهره مند باشد می تواند نقش خود را در عرصه های رقابت بین المللی به نحو شایسته و قابل قبولی ایفا نماید. یکی از تاثیرات بسیارمهم موضوع هسته ای در تقویت قدرت نرم ایران، انعکاس پیشرفتهای علمی و فناوری ایران در میان کشورهای دیگر و خصوصا ملتهای مسلمان بوده است. با اینکه در ابتدای مطرح شدن مسئله هسته ای ایران، رسانه های غربی سعی در ترسیم نمودن چهره ای وحشتناک از ایران و توانمندی های هسته ای آن داشتند؛ اما با گذشت زمان و موفقیت مسئولین کشور در شفاف کردن مسله هسته ای، جنبه علمی این موضوع خود را پررنگ تر نشان داد. پرونده هسته ای ایران تاثیر بسیاری در توجه کشورهای دیگر به توانمندی های علمی و فناوری ایران داشت و این همان اثرگذاری قدرت نرم ایران است.
ب) افزایش پرستیژ و جایگاه منطقه ای و بین المللی : این موضوع که کشور ایران توانسته با اتکا به توانمندی علمی دانشمندان جوان خود به فناوری پیچیده تولید سوخت هسته ای دست پیدا کند، تاثیر بسیار زیادی بر افکار عمومی و خصوصا نخبگان جهان اسلام داشته است؛ چراکه برای بسیاری ازآنان این مسئله نهادینه شده بود که جوامع اسلامی نمی توانند بدون وابستگی به کشورهای غرب پیشرفت نمایند وهرگونه پیشرفت لازمه اش ایجاد وابستگی است اما موفقیت ایران در دست یابی به فناوری صلح آمیز هسته ای مثال نقضی بود برای ابطال این اندیشه؛ بنابراین به طورخلاصه می توان نتایج زیر را برای برنامه هسته ای جمهوری اسلامی ایران متصور بود.
اول اینکه تعهد ایران به فعالیت در چارچوب توانایی قانونمند هسته ای تصویری از یک دولت متعهد، مسئول و قانون مند را ارائه خواهد نمود.
دوم اینکه فعالیت هسته ای ایران مدلی برای کشورهایی است که تا دیروز فکرمی کردند خارج از اراده قدرتهای بزرگ نمی توان به چنین موقعیتی دست یافت.
سوم اینکه برنامه هسته ای ایران از لحاظ امنیت منطقه ای و بین المللی یک فرصت است بدین معنی که دانش منطقه به سوی استفاده از انرژی هسته ای زمینه های رقابت سنتی و بروز جنگها برای دسترسی به سوخت فسیلی را کم می کند.
چهارم اینکه فن آوری هسته ای ضمن ارتقای منزلت بین المللی ایران قدرت چانه زنی و دیپلماتیک ایران را افزایش خواهد داد. در نهایت اینکه بومی کردن دانش هسته ای می تواند نوعی بازداندگی را بر اساس قدرت نرم به وجود آورده و پرستیژ بین المللی را در صحنه نظام منطقه ای و بین المللی افزایش دهد.
هرچند ازآغاز برنامه های هسته ایران، غرب همیشه هدف این کشور را ساخت سلاح هسته ای معرفی کرده است و درادوار مختلف با این بهانه توانسته است سدی در برابر برنامه هسته ایران ایجاد کند؛ اما دلایل و عوامل متعددی در توضیح عدم خواست و تلاش ایران برای برخورداری از سلاح هسته ای وجود دارد که از آن جمله موارد زیر قابل ذکر است: خطر بروز مسابقه تسلیحاتی درمنطقه؛ از دست دادن برتری متعارف ؛آسیب پذیری از ناحیه فقدان ساختار فرماندهی و شبکه ارتباطی پیشرفته؛ ظهور تروریسم هسته ای؛ نهادینه کردن حضور آمریکا منطقه؛ آسیب پذیری از ناحیه تحمیل هزینه های سیاسی- اجتماعی و بین المللی؛ آسیب پذیری از ناحیه هزینه های تولید و نگهداری تسلیحات هسته ای؛ آسیب رسانی به روابط ایران با برخی بازیگران منطقه ای و بین المللی ؛ مخالفتهای داخلی با تولید سلاح هسته ای ؛ منع شرعی دست یابی به تسلیحات هسته ای.
بنابراین با توجه به مباحث بیان شده مجموعه ای از عوامل ایجاب می کند که علی رغم فشارها و تحریم های دشمنان، جمهوری اسلامی ایران دست یابی به انرژی هسته ای را در اولویت اهداف خود قرار دهد و با توجه به اینکه برنامه هسته ای این کشور کاملا صلح آمیز است باید زمینه لازم برای توسعه آن فراهم گردد.
در پیمان ان پی تی نیز بر این مسئله تاکید شده که درصورت صلح آمیز بودن فعالیتهای هسته ای کشورها، اعضای اتمی این پیمان باید در جهت کسب انرژی هسته ای، امکانات و تکنولوژی لازم را برای کشورهای مربوطه فراهم کنند. عدم توسعه سلاح هسته ای، نباید بهانه ای برای جلوگیری از دست یابی و توسعه فن آوری هسته ای در جهت اهداف مسالمت آمیز باشد./ مریم عمادی
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد